Poznań był przez stulecia miastem wielu cmentarzy, które z czasem zostały zamknięte, przeniesione albo całkowicie zlikwidowane.

Niektóre z dawnych nekropolii zniknęły w związku z rozwojem miasta. W ich miejscu powstały ulice, budynki, parki czy inne obiekty. W innych przypadkach zachowały się pojedyncze nagrobki, fragmenty macew, krzyże, kaplice albo tablice przypominające o dawnych miejscach pochówku.

Dawne cmentarze żydowskie

Do najbardziej znanych nieistniejących nekropolii należą dawne cmentarze żydowskie Poznania.

Jedna z najstarszych nekropolii znajdowała się na Muszej Górze, w rejonie dzisiejszego placu Wolności. Kolejny duży cmentarz żydowski powstał przy ul. Głogowskiej. Jego teren został w XX wieku w dużej części zabudowany.

Fragment dawnego cmentarza przy ul. Głogowskiej jest dziś upamiętniony przy ul. Głogowskiej 26a.

Dawne cmentarze ewangelickie

W różnych częściach Poznania znajdowały się również dawne cmentarze ewangelickie. Część z nich została zlikwidowana wraz z rozwojem miasta.

Do miejsc upamiętnionych przez System Informacji Miejskiej należą m.in. dawne cmentarze ewangelickie przy ul. Jawornickiej oraz ul. Traugutta.

Dawne cmentarze przykościelne

W starszych częściach Poznania pochówki odbywały się również przy kościołach. Z czasem część tych cmentarzy przestała istnieć, a ślady dawnych miejsc pochówku zostały włączone w późniejszą zabudowę miasta.

Wśród historycznych miejsc wymienianych przez Cyfrowe Lapidarium Poznania znajdują się m.in. dawne cmentarze przykościelne oraz dawny cmentarz staroświętokrzyski.

Cmentarze, których już nie widać

Historia nieistniejących cmentarzy pokazuje, jak bardzo zmienił się Poznań.

Dzisiaj możemy przechodzić ulicą, korzystać z parku albo przebywać w miejscu, które na pierwszy rzut oka nie ma nic wspólnego z cmentarzem. Dawne mapy, dokumenty i opracowania historyczne pozwalają jednak odtworzyć lokalizację tych miejsc.

Nie wszystkie dawne nekropolie zniknęły bez śladu. Czasem pozostał fragment nagrobka, tablica pamiątkowa albo lapidarium. Innym razem o dawnym cmentarzu przypomina tylko nazwa miejsca i dokumenty historyczne.

Historia cmentarzy jest częścią historii Poznania

Dawne cmentarze są ważnym elementem historii miasta. Pokazują, jak zmieniały się granice Poznania, jego mieszkańcy, wyznania i sposób organizowania przestrzeni.

Dlatego warto zachować informacje o tych nekropoliach, nawet jeśli współczesny Poznań nie przypomina już miejsca, w którym kiedyś się znajdowały.